Đầu Tư, Chứng Khoán

Tất Tần Tật Về Các Loại Lệnh Chứng Khoán

Các loại lệnh chứng khoán nhà đầu tư mới phải biết 2022n

Mục Lục

Mục Lục

Nhằm tạo điều kiện thuận lợi nhất cho việc đầu tư, thị trường chứng khoán cung cấp cho các nhà đầu tư các loại lệnh chứng khoán có tính chất khác nhau để mua – bán chứng khoán. Hiểu rõ đặc điểm của các loại lệnh chứng khoán dưới đây sẽ giúp cho bạn tận dụng được tối đa sức mạnh và giảm thiểu rủi ro khi sử dụng chúng trong quá trinh giao dịch.

1. Lệnh chứng khoán là gì?

Lệnh chứng khoán là phương tiện để nhà đầu tư mua hoặc bán chứng khoán trên hệ thống sàn giao dịch. Khi muốn giao dịch, nhà đầu tư cần phải thực hiện thao tác đặt lệnh để hệ thống ghi nhận và tiến hành giao dịch đó theo các quy tắc được định sẵn bởi lệnh đặt.

Có thể bạn chưa biết

Khối lượng đặt lệnh tối đa được cho phép là 500.000 cổ phiếu. Ngày 19/11/2021, thị trường chứng khoán Việt Nam chứng kiến khối lượng giao dịch lịch sử lên đến 2.1 tỷ cổ phiếu được khớp (tương đương giá trị 56.338,3 tỷ đồng).

Quá trình thực thi các loại lệnh chứng khoán được gọi là khớp lệnh. Trong bài viết này, Money Tree sẽ giới thiệu các loại lệnh chứng khoán theo thứ tự gồm các lệnh khớp định kỳ, lệnh giới hạn, các lệnh khớp liên tục và các lệnh điều kiện.

2. Các loại lệnh chứng khoán khớp định kỳ

Các lệnh định kỳ là các loại lệnh chứng khoán sẽ được khớp vào một khoảng thời gian được xác định trước bao gồm khoảng thời gian đầu ngày và cuối ngày giao dịch. Lệnh định kỳ giúp xác định giá mở cửa và giá đóng của cho một ngày giao dịch, lần lượt ứng với lệnh ATO (lệnh giao dịch tại mức giá khớp lệnh xác định giá mở cửa) và lệnh ATC (lệnh giao dịch tại giá đóng cửa).

2.1 Lệnh ATO – Lệnh giao dịch tại giá mở cửa

Lệnh ATO là viết tắt của từ “At the opening” trong tiếng Anh, có nghĩa là “tại thời điểm mở cửa”. Nên hiểu đơn giản, lệnh ATO là lệnh mua hoặc bán chứng khoán tại giá mở cửa.

Về thời gian khớp lệnh, lệnh ATO chỉ được thực hiện trong phiên mở cửa của sàn HoSE (sàn Thành phố Hồ Chí Minh), tức từ 9h – 9h15 các ngày giao dịch. Đối với thị trường phái sinh, thời gian khớp lệnh ATO là từ 8h45-9h. Nhà đầu tư có thể đặt lệnh trước hoặc ngay trong khoảng thời gian này.

“Các phiên giao dịch và các loại lệnh chứng khoán tương ứng (ngày giao dịch: thứ 2 đến thứ 6)
Các phiên giao dịch và các loại lệnh chứng khoán tương ứng (ngày giao dịch: thứ 2 đến thứ 6)

Đặc điểm đáng chú ý của lệnh ATO chính là sẽ được ưu tiên khớp trước các lệnh LO – lệnh giới hạn (sẽ được giải thích ở mục 3) và phần còn lại chưa được khớp của lệnh sẽ bị hủy bỏ khi hết khoảng thời gian riêng dành cho lệnh ATO nói trên.

2.2 Lệnh ATC – Lệnh giao dịch tại giá đóng cửa

Về cơ bản, lệnh ATC có tính chất tương đối giống lệnh ATO. Lệnh ATC là viết tắt của  từ “At the close” trong tiếng Anh, có nghĩa là “tại thời điểm đóng cửa”. Thế nên, lệnh ATC là lệnh mua hoặc bán chứng khoán tại giá đóng cửa.

Lệnh ATC sẽ được khớp vào phiên đóng cửa của cả sàn HoSE, HNX (sàn Hà Nội) và thị trường chứng khoán phái sinh, tức từ 14h45 – 15h các ngày giao dịch.

Tương tự như lệnh ATO, nhà đầu tư có thể đặt lệnh ATC trước hoặc trong khoảng thời gian quy định trên. Lệnh ATC cũng sẽ được ưu tiên trước lệnh giới hạn LO và sẽ bị hủy phần chưa được khớp ngay sau khi khoảng thời gian dành cho lệnh ATC kết thúc.

Giao diện đặt lệnh ATC và PLO của VPS
Giao diện đặt lệnh ATC của VPS

2.3 Ưu điểm của lệnh ATO và lệnh ATC

Ưu điểm của lệnh định kỳ chính là cho phép nhà đầu tư thoát khỏi vị thế (không nắm giữ phần chứng khoán đó nữa) để chốt lời hoặc cắt lỗ ngay đầu hoặc cuối ngày giao dịch khi mã chứng khoán đã đạt các tiêu chí đầu tư. Bên cạnh đó, việc sử dụng lệnh ATO và ATC sẽ giúp cho tâm lí và quyết định của nhà đầu tư không bị chi phối bởi những biến động liên tục của giá chứng khoán trong ngày giao dịch.

2.4 Nhược điểm của lệnh ATO và ATC

Điểm yếu mà các nhà đầu tư cần lưu ý khi sử dụng lệnh ATO và ATC chính là việc khó xác định được giá khớp lệnh sẽ tạo ra nguy cơ khớp lệnh với mức giá không phải là tốt nhất, nhất là khi giá biến động mạnh. Ngoài ra, các lệnh định kỳ sau khi được đặt sẽ không cho phép nhà đầu tư chỉnh sửa hoặc hủy bỏ một cách chủ động thế nên bạn phải rất cẩn trọng khi sử dụng các lệnh này.

3. Lệnh LO – Lệnh giới hạn

Bên cạnh các loại lệnh chứng khoán định kỳ, lệnh LO hay lệnh giới hạn là lệnh cơ bản nhất và được sử dụng nhiều nhất trong các loại lệnh chứng khoán trên thị trường. Do đó, đây chắc chắn là một trong những lệnh bạn phải nắm rõ trong quá trình đưa ra quyết định đầu tư và giao dịch chứng khoán

3.1 Lệnh LO là gì?

Lệnh giới hạn hay lệnh LO (“Limit Orders” trong tiếng Anh) là lệnh cho phép nhà đầu tư mua hoặc bán chứng khoán với một mức giá xác định hoặc tốt hơn. Có nghĩa là lệnh này sẽ được khớp với mức giá bằng hoặc thấp hơn mức giá được xác định trong lệnh của bên mua và ngược lại đối với bên bán, tức lệnh bán LO chỉ bán khi giá giao dịch bằng hoặc cáo hơn giá được nhà đầu tư ấn định trước khi đặt lệnh.

Ví dụ

Nếu nhà đầu tư đặt lệnh bán LO đối với một khối lương cổ phiếu X nhất định với giá giới hạn là 20.000 VND thì lệnh này chỉ khớp khi giá giao dịch cổ phiếu X từ 20.000 trở lên (20.000). Ngược lại đối với lệnh mua.
So sánh các loại lệnh chứng khoán mua - bán giới hạn
So sánh các loại lệnh chứng khoán mua bán giới hạn LO

3.2 Tính chất của lệnh LO

Về thời gian khớp lệnh, lệnh LO được khớp lệnh từ lúc thị trường mở cửa cho đến khi kết thúc phiên khớp lệnh ATC (tức là từ 9h – 14h45) cho cả hai sàn HoSE và HNX. Đối với sàn UpCoM, lệnh LO được khớp trong cả ngày giao dịch (từ 9h – 15h) và đây cũng là loại lệnh duy nhất có trên sàn UPCoM. Còn đối với thị trường phái sinh thì lệnh LO được khớp từ 8h45-14h45 các ngày giao dịch.

Giao diện đặt lệnh giới hạn trên ứng dụng VPS
Giao diện đặt lệnh giới hạn trên ứng dụng VPS

Bên cạnh đó, lệnh LO có giá trị từ khi được nhập vào hệ thống cho đến khi được khớp, bị thay đổi hoặc hủy, hoặc đến hết khoảng thời gian được khớp lệnh LO (sau đó phần còn lại của lệnh bị hủy).

Lưu ý

Lệnh LO có giá trị từ khi được nhập vào hệ thống cho đến khi được khớp, bị thay đổi hoặc hủy, hoặc đến hết khoảng thời gian được khớp lệnh LO (sau đó phần còn lại của lệnh bị hủy).

3.3 Ưu điểm của lệnh LO

Lệnh LO cho phép nhà đầu tư xác định được mức giá giao dịch. Với việc được sử dụng gần như trong suốt cả ngày giao dịch và cho phép sửa đổi hoặc hủy bỏ sau khi đặt, lệnh LO là một công cụ đắc lực trên thị trường để các bạn bắt kịp được với các thay đổi của thị trường để có mức giá tốt nhất một cách an toàn và nhanh chóng thanh khoản khoản đầu tư của mình khi đạt được những tiêu chí nhất định. Đặc biệt, lệnh LO rất hữu dụng cho các nhà đầu tư không thường xuyên kiểm tra bảng điện.

3.4 Nhược điểm của lệnh LO

Lệnh LO dường như không có hạn chế bởi lẽ đây là lệnh cơ bản và phổ biến nhất của thị trường. Tuy nhiên, lệnh đòi hỏi nhà đầu tư phải liên tục theo dõi cũng như nhìn nhận đúng những biến động liên tục của thị trường trong ngày để ra quyết định và lệnh có thể không được thực thi nếu như giá trị trường không thỏa mãn giá giới hạn của lệnh. Thêm vào đó, lệnh LO có thứ tự khớp lệnh xếp sau lệnh ATO và ATC trong các phiên khớp lệnh định kỳ.

Tổng hợp thông tin lệnh giới hạn
Tổng hợp thông tin lệnh giới hạn LO

4. Các loại lệnh chứng khoán khớp liên tục

Khác hoàn toàn với các lệnh định kỳ, các lệnh khớp liên tục sẽ được hệ thống tiến hành ngay lập tức sau khi nhà đầu tư nhập lệnh trong thời gian giao dịch. Có hai lệnh được khớp liên tục chính là lệnh MP (lệnh thị trường) và lệnh PLO (lệnh sau giờ).

4.1 Lệnh MP – Lệnh thị trường

Do tính chất đặc biệt nên trái ngược hoàn toàn với lệnh LO, lệnh MP là lệnh ít được dùng nhất trong các loại lệnh chứng khoán.

Có thể bạn chưa biết

Lệnh LO chỉ chiếm khoảng 1% số lệnh được đặt trên sàn HoSE .

4.1.1 Lệnh MP là gì?

Lệnh MP là viết tắt của “Market Price” trong tiếng Anh, có nghĩa là giá thị trường. Lệnh này là lệnh mà nhà đầu tư sẽ sẵn sàng mua – bán với mức giá tốt nhất hiện đang có trên thị trường và chấp nhận giao dịch với mọi mức giá.

Nói cách khác, lệnh này cho phép bạn mua tại mức giá bán thấp nhất và lệnh bán tại mức giá mua cao nhất hiện có tại thời điểm đặt lệnh trên thị trường. Vì thế nên lệnh MP gần như được thực thi ngay lập tức.

Ví dụ

Nếu nhà đầu tư đặt lệnh bán MP cho một khối lượng cổ phiếu X nhất định mà trên thị trường đang có các lệnh mua lần lượt là 20.000 , 20.100 và 20.200 VND thì lệnh sẽ được khớp với giá 20.200 trước, phần dư của lệnh nếu có sẽ tiếp tục được khớp theo các quy tắc nhất định. Ngược lại đối với lệnh mua.
So sánh các loại lênh chứng khoán ATO và ATC
So sánh các loại lệnh chứng khoán ATO và ATC

4.1.2 Tính chất của lệnh MP

Thời gian khớp lệnh của lệnh MP là trong phiên khớp lệnh liên tục (tức là từ 9h – 14h30 đối với sàn HNX và thị trường phái sinh, và từ 9h5-14h30 đối với sàn HoSE). Lệnh sẽ bị hủy ngay nếu không tìm được lệnh đối ứng. Lệnh MP sẽ được khớp theo một số quy tắc nhất định.

Đối với sàn HoSE, thì nếu sau khớp với giá tốt nhất mà khối lượng lệnh MP vẫn còn thì lệnh sẽ tiếp tục khớp ở mức giá tốt nhất tiếp theo cho đến khi không thể khớp được nữa (tức đã khớp hết với các lệnh đối ứng trên sàn ở mọi mức giá có thể). Khi đó, lệnh sẽ được đổi thành lệnh LO chênh lệch một đơn vị yết giá. Mức giá khả thi cuối cùng là giá trần hoặc giá sàn của ngày giao dịch.

Còn đối với sàn HNX, lệnh MP được chia thành 3 lệnh nhỏ: lệnh MTL hay lệnh thị trường giới hạn (cho phép khớp lệnh ở mức giá tốt nhất và chuyển đổi phần chưa được khớp sang lệnh LO chênh lệch một đơn vị yết giá), lệnh MOK hay lệnh thị trường khớp toàn bộ hoặc hủy (lệnh chỉ được phép khớp toàn bộ khối lượng hoặc bị hủy nếu không thể khớp toàn bộ), và lệnh MAK hay lệnh thị trường khớp và hủy (cho phép thực hiện toàn bộ hoặc một phần, phần còn lại sẽ bị hủy).

Giao diện đặt lệnh chứng khoán MP
Giao diện đặt lệnh thị trường MP

4.1.3 Ưu và nhược điểm của lệnh MP

Mặc dù có ưu điểm là tăng tính thanh khoản cho các nhà đầu tư cần giao dịch ngay, lệnh MP mang đến cho nhà đầu tư rủi ro nhất định về giá, nhất là khi thị trường biến động hoặc đảo chiều do không dự tính chính xác được giá giao dịch.

Tổng hợp thông tin lệnh thị trường MP
Tổng hợp thông tin lệnh thị trường MP

4.2 Lệnh PLO – Lệnh sau giờ

Lệnh PLO là viết tắt cho “Post Limit Order”, tức để chỉ lệnh dành cho khớp lệnh sau giờ. Lệnh chỉ được giao dịch trong phiên giao dịch sau giờ trên sàn HNX (tức từ 14h30-14h45). Giá được khớp của lệnh PLO sẽ là giá đóng cửa sau phiên ATC kết thúc. Nếu không xác định được giá đóng cửa (do không có giao dịch trong các phên trước trong ngày), lệnh PLO sẽ không được nhập vào hệ thống.

Lệnh PLO cho nhà đầu tư thêm thời gian để giao dịch những chứng khoán chưa được hoàn tất trong các phiên trước với mức giá biết trước. Tuy nhiên, bạn cũng không được sửa đổi hoặc hủy bỏ lệnh PLO sau khi đã đặt và khối lượng giao dịch sẽ phụ thuộc vào khối lượng đối ứng.

5. Các lệnh điều kiện

Với việc được đặt 24/7 và được khớp vào các phiên giao dịch sau (hoặc ngày hôm sau) cùng với việc có thời hạn lên đến 30 ngày, các lệnh điều kiện hay lệnh chờ là công cụ tăng sự linh hoạt cho các nhà đầu tư, nhất là các bạn không thường xem bảng điện, với các điều kiện đặt trước. Có nhiều loại lệnh điều kiện trên thị trường như:

  • Lệnh TCO (“Time Conditional Order” hay lệnh điều kiện với thời gian: Được đặt lệnh trước với giá và khối lượng xác định. Lệnh được khớp khi thỏa điều kiện đặt trước.
  • Lệnh PRO (Lệnh tranh mua hoặc tranh bán): Sẵn sàng mua bán ở các mức giá ATO/ATC/trần đối với lệnh mua (sàn đối với lệnh bán).
  • Lệnh Stop Order (Lệnh chờ): Lệnh được đẩy vào hệ thống khi thị trường đạt mức giá đặt trước.
  • Lệnh ST hay SL/TP (“Stop Loss/Take Profit”): Nhà đầu tư xác định trước mức giá chốt lời và cắt lỗ.
  • Lệnh TS (“Trailing Stop”) hay lệnh xu hướng: Cho phép xác định khoảng dừng, giá mua thấp nhất, giá bán cao nhất để ra các lệnh mua -bán phù hợp với xu hướng tăng – giảm của thị trường.
Các loại lệnh chứng khoán điều kiện trên VPS
Giao diện đặt các loại lệnh chứng khoán điều kiện của VPS

6. Lời kết

Như vậy Money Tree đã cùng bạn điểm qua các loại lệnh chứng khoán quan trọng mà mỗi nhà đầu tư cần biết. Hy vọng các thông tin được cung cấp trong bài viết sẽ giúp các bạn hiểu và sử dụng hiệu quả các lệnh giao dịch chứng khoán để có những kết quả tốt nhất trên khoản đầu tư của mình. Chúc các bạn có những quyết định đầu tư đúng đắn!

Ngoài ra, nếu bạn muốn rút ngắn hành trình đầu tư chứng khoán của mình bằng cách học hỏi từ những người đi trước – những nhà đầu tư thực chiến đã trải qua 10-20 năm thăng trầm cùng thị trường Việt Nam thì đừng quên tham khảo Khóa học Đầu tư chứng khoán chuyên sâu The Intelligent Investors của MoneyTree nhé!

Xem thêm: Cách Mở Tài Khoản Chứng Khoán Đầy Đủ Nhất 2022

Bài viết này sẽ LIÊN TỤC ĐƯỢC CẬP NHẬT nội dung hằng tuần. Hãy để lại đánh giá của bạn để bài viết được cải thiện nhé !!!

/ 5. Lượt bình chọn:

Không có đánh giá nào! Hãy là người đầu tiên đánh giá bài viết này.

Khóa Học Đầu Tư Chứng Khoán The Intelligent Investor
Chiến lược đầu tư từ người thầy của Warren Buffett - Benjamin Graham
BÀI VIẾT Liên quan